Een gevangenis (of, afhankelijk van de context, penitentiaire inrichting of huis van bewaring, vroeger ook: tuchthuis of cachot) is een gebouw of gebouwencomplex om gedetineerden in bewaring te stellen of in hechtenis te nemen. De gevangenis heeft in de volksmond veel bijnamen, zoals: bajes, bak, cel, lik, nor, petoet, jilla en traliezicht.